فیشور سیلانت دندان چیست؟ مزایا، ماندگاری و نحوه پیشگیری از پوسیدگی دندان‌های آسیاب

پوسیدگی دندان‌های آسیاب به ‌خصوص در کودکان و نوجوانان، اغلب از شیارها و فرو رفتگی‌های عمیق سطح جونده دندان شروع می‌شود؛ بخش‌هایی که تمیز کردن آن‌ها با مسواک همیشه آسان نیست. فیشور سیلانت (Pit and Fissure Sealant) یک لایه محافظ نازک است که با پوشاندن این شیارها، مانع تجمع پلاک، باکتری‌ها و ذرات غذایی شده و خطر ایجاد پوسیدگی را کاهش می‌دهد. این روش یک درمان پیشگیرانه، سریع و بدون نیاز به تراش دندان است که معمولاً پس از رویش دندان‌های آسیاب دائمی کودکان انجام می‌شود، اما در برخی بزرگسالان نیز کاربرد دارد.

در این مقاله درباره اینکه چگونه فیشور سیلانت انجام می‌شود، چه کسانی به آن نیاز دارند، بهترین زمان انجام آن چه موقعی است، چه مزایا و محدودیت‌هایی دارد، ماندگاری آن چقدر است و هزینه آن چگونه تعیین می‌شود.

فیشور سیلانت چگونه عمل می‌کند؟

فیشور سیلانت یا شیارپوش، یک رزین محافظ همرنگ دندان است که روی شیارها و فرو رفتگی‌های عمیق سطح جونده دندان‌های آسیاب قرار می‌گیرد. این ماده پس از سخت شدن با ایجاد یک سد فیزیکی از تجمع پلاک، باکتری‌ها و ذرات غذایی در شیارهای دندان جلوگیری کرده و خطر شروع پوسیدگی را کاهش می‌دهد.

چه کسانی به شیار پوش نیاز دارند؟

فیشور سیلانت معمولاً برای افرادی توصیه می‌شود که احتمال پوسیدگی شیارهای دندان در آن‌ها بیشتر است. مهم‌ترین کاندیدهای این درمان عبارت‌اند از:

• کودکان و نوجوانان با خطر بالای پوسیدگی دندان
• افراد دارای شیارهای عمیق و مستعد تجمع پلاک
• کودکان با دندان‌های آسیای دائمی تازه‌ رویش ‌یافته
• برخی بزرگسالان با دندان‌های سالم، بدون ترمیم و دارای شیارهای عمیق

البته تشخیص نهایی برای انجام فیشور سیلانت بر عهده دندانپزشک است. پس از معاینه وضعیت شیارهای دندان، خطر پوسیدگی و مناسب بودن این درمان برای هر فرد بررسی می‌شود.

بهترین زمان برای انجام فیشور سیلانت چه سنی است؟

بهترین زمان برای انجام فیشور سیلانت، بلافاصله پس از رویش کامل دندان‌های آسیای دائمی است؛ زیرا در این مرحله دندان هنوز دچار پوسیدگی نشده است؛ بنابراین فیشور سیلانت بیشترین اثربخشی را در پیشگیری از پوسیدگی دارد.

بر اساس زمان رویش دندان‌های دائمی، فیشور سیلانت معمولاً در سنین زیر انجام می‌شود:

• ۶ تا ۷ سالگی: پس از رویش اولین دندان‌های آسیای دائمی (مولر اول)
• ۱۲ تا ۱۳ سالگی: پس از رویش دومین دندان‌های آسیای دائمی (مولر دوم)

اگر کودک در این سنین فیشور سیلانت دریافت نکرده باشد، تا زمانی که دندان دچار پوسیدگی نشده است، همچنان می‌توان با نظر دندانپزشک این درمان پیشگیرانه را انجام داد.

آیا شیارپوش فقط برای کودکان است؟

اگر چه فیشور سیلانت بیشتر برای کودکان و نوجوانان توصیه می‌شود؛ اما بزرگسالانی که دندان‌های آسیای سالم، بدون پوسیدگی و دارای شیارهای عمیق دارند، نیز می‌توانند از این روش پیشگیرانه بهره‌مند شوند. تصمیم نهایی برای انجام سیلانت در بزرگسالان، پس از معاینه دندان و ارزیابی خطر پوسیدگی توسط دندانپزشک گرفته می‌شود.

فیشور سیلانت یک روش پیشگیرانه (Preventive) است. این روش معمولاً برای دندان‌های سالم یا دندان‌هایی که هنوز دچار پوسیدگی حفره‌ای نشده‌اند، استفاده می‌شود. در مقابل پر کردن دندان زمانی انجام می‌شود که پوسیدگی ایجاد شده و نیاز به برداشتن بافت آسیب ‌دیده و ترمیم دندان وجود داشته باشد.

فیشور سیلانت چگونه انجام می‌شود؟ (مراحل شیارپوش دندان)

فیشور سیلانت یک روش سریع و ساده است که معمولاً بدون نیاز به تراش دندان و تزریق بی ‌حسی، در مراحل زیر انجام می‌شود:

1. پاکسازی دندان

ابتدا سطح جونده دندان کاملاً تمیز می‌شود تا پلاک میکروبی و باقی‌مانده مواد غذایی از شیارها حذف شود. این کار باعث می‌شود ماده سیلانت اتصال بهتری با سطح دندان داشته باشد.

2. آماده ‌سازی سطح دندان

ژل مخصوصی برای مدت کوتاه روی سطح دندان قرار می‌گیرد تا چسبندگی ماده سیلانت به مینای دندان افزایش پیدا کند.

3. شستشو و خشک کردن دندان

دندان شسته و کاملاً خشک می‌شود؛ زیرا جلوگیری از ورود رطوبت، نقش مهمی در ماندگاری سیلانت دارد.

4. قرار دادن ماده سیلانت

ماده سیلانت به شکل مایع روی شیارهای دندان قرار می‌گیرد و آن‌ها را می‌پوشاند.

5. سخت شدن سیلانت (Curing)

 با استفاده از نور مخصوص لایت‌کیور، ماده در چند ثانیه سفت شده و به سطح دندان متصل می‌شود.

پس از پایان کار، کودک یا بزرگسال می‌تواند فعالیت‌های روزمره خود را از سر بگیرد. تنها نکته مهم برای حفظ ماندگاری سیلانت این است که معاینات دوره‌ای دندانپزشکی را فراموش نکنید.

فیشور سیلانت چقدر ماندگاری دارد؟

ماندگاری فیشور سیلانت به کیفیت انجام درمان، رعایت بهداشت دهان و عادات غذایی فرد بستگی دارد. در بسیاری از افراد فیشور سیلانت می‌تواند بین ۵ تا ۱۰ سال دوام داشته باشد؛ با این‌حال در معاینات دوره‌ای باید وضعیت آن بررسی شود تا در صورت فرسودگی یا جدا شدن، ترمیم شود.

تا زمانی که سیلانت روی سطح دندان باقی بماند، اثر محافظتی آن نیز حفظ خواهد شد؛ به همین دلیل معاینات دوره‌ای پزشکی اهمیت زیادی دارند.

فیشور سیلانت دندان چه مزایا و محدودیت‌هایی دارد؟

فیشور سیلانت یکی از مؤثرترین روش‌های پیشگیری از پوسیدگی دندان است؛ اما مانند هر روش درمانی در کنار مزایای متعدد، محدودیت‌هایی نیز دارد:

فیشور سیلانت بهتر است یا فلوراید تراپی؟

بسیاری از والدین تصور می‌کنند باید بین فیشور سیلانت و فلوراید تراپی یکی را انتخاب کنند؛ درحالی‌که این دو روش رقیب یکدیگر نیستند و در بسیاری از موارد به‌ صورت مکمل برای پیشگیری از پوسیدگی دندان استفاده می‌شوند:

نکته پزشکی: در بسیاری از کودکان، دندانپزشک ممکن است که انجام هر دو روش را توصیه کند؛ زیرا فلورایدتراپی و فیشور سیلانت با مکانیسم‌های متفاوت، یکدیگر را تکمیل کرده و می‌توانند خطر پوسیدگی دندان را بیش از استفاده از هر کدام به ‌تنهایی کاهش دهند.

هزینه فیشور سیلانت دندان در تهران

فیشور سیلانت یکی از مقرون ‌به‌ صرفه‌ترین روش‌های پیشگیری از پوسیدگی دندان است. هزینه آن معمولاً کمتر از درمان‌های ترمیمی (مانند: پر کردن یا عصب کشی) دندان خواهد بود. هزینه نهایی این درمان به عوامل مختلفی بستگی دارد، از جمله:

• نوع ماده سیلانت مورد استفاده
• تعرفه کلینیک و دستمزد دندانپزشک
• تعداد دندان‌های نیازمند فیشور سیلانت
• نیاز به خدمات اولیه (مانند: جرم‌ گیری یا بروساژ)

برای اعلام هزینه دقیق، دندانپزشک باید ابتدا وضعیت دندان‌ها را معاینه کند؛ زیرا تعداد دندان‌های نیازمند درمان و شرایط هر بیمار می‌تواند متفاوت باشد.

فیشور سیلانت برای چه افرادی توصیه نمی‌شود؟

اگر چه فیشور سیلانت یک روش ایمن و مؤثر برای پیشگیری از پوسیدگی است؛ اما برای همه دندان‌ها یا همه افراد مناسب نیست. دندانپزشک پس از معاینه، شرایط دندان را بررسی کرده و در صورت وجود مشکلات زیر، درمان دیگری را پیشنهاد می‌دهد:

• دندان‌های دارای پوسیدگی حفره‌ای
• دندان‌های بدون شیار عمیق و مستعد پوسیدگی
• دندان‌های با عدم امکان خشک نگه داشتن حین درمان
• دندان‌های دارای ترمیم یا پر کردگی وسیع در سطح جونده

انجام فیشور سیلانت در کلینیک دکتر خشایار وفا

در کلینیک دکتر خشایار وفا پیش از انجام فیشور سیلانت، هر دندان به ‌صورت جداگانه از نظر وجود یا عدم وجود پوسیدگی، عمق و شکل شیارهای سطح جونده، سلامت مینای دندان و امکان ایزولاسیون (خشک نگه داشتن دندان هنگام درمان) بررسی می‌شود. در صورتی که دندان برای انجام سیلانت مناسب باشد، این درمان با استفاده از مواد سیلانت با کیفیت و مطابق با پروتکل‌های علمی روز دندانپزشکی انجام می‌شود.

دکتر خشایار وفا، دندانپزشک و فارغ ‌التحصیل دوره تکمیلی ایمپلنت از دانشگاه Umeå سوئد (Umeå University) با بیش از ۱۱ سال سابقه فعالیت در حوزه درمان‌های ترمیمی و پیشگیرانه، تلاش می‌کند تا با حفظ حداکثری بافت سالم دندان، مناسب‌ترین روش درمانی را برای هر بیمار انتخاب کند.

اگر می‌خواهید از پوسیدگی دندان‌های آسیاب خود یا فرزندتان پیشگیری کنید، با رزرو آنلاین نوبت ۰۲۱۸۸۷۶۴۴۱۲ از دکتر خشایار وفا می‌توانید پس از معاینه، از مناسب بودن فیشور سیلانت و بهترین زمان انجام آن مطلع شوید.

بی‌توجهی به پوسیدگی‌های اولیه می‌تواند در نهایت به مشکلات جدی‌تری مانند آبسه دندان منجر شود؛ به همین دلیل انجام درمان‌های پیشگیرانه اهمیت زیادی دارد.

جمع ‌بندی درباره فیشور سیلانت راهکاری مؤثر برای پیشگیری از پوسیدگی

فیشور سیلانت یکی از مؤثرترین روش‌های پیشگیری از پوسیدگی دندان‌های آسیاب در کودکان، نوجوانان و برخی بزرگسالان است. این درمان با پوشاندن شیارهای عمیق دندان، از تجمع پلاک و باکتری جلوگیری کرده و در صورت انجام به ‌موقع، می‌تواند احتمال نیاز به درمان‌های ترمیمی (مانند: پر کردن یا عصب کشی) را در آینده کاهش دهد.

با این ‌حال فیشور سیلانت برای همه دندان‌ها مناسب نیست و تصمیم‌گیری درباره انجام آن باید پس از معاینه و ارزیابی دقیق توسط دندانپزشک انجام شود. همچنین برای حفظ اثربخشی این درمان، رعایت بهداشت دهان، معاینات دوره‌ای و بررسی وضعیت سیلانت در طول زمان ضروری است.

اگر می‌خواهید بدانید فیشور سیلانت برای شما یا فرزندتان مناسب است، با کلینیک دکتر خشایار وفا با شماره ۰۲۱۸۸۷۶۴۴۱۲ تماس بگیرید. پس از معاینه تخصصی توسط دکتر وفا از بهترین زمان انجام این درمان و هزینه آن مطلع شوید.

این محتوا بر اساس پروتکل‌های دندانپزشکی مدرن و با نظارت دکتر خشایار وفا، فارغ ‌التحصیل دانشگاه Umeå سوئد با بیش از ۱۱ سال سابقه درخشان در دندانپزشکی ترمیمی و پیشگیرانه، تهیه شده است. کلینیک دکتر وفا در سهروردی شمالی تهران، محیطی ایمن برای خدمات دندانپزشکی اطفال و بزرگسالان فراهم کرده است.